Γκράφιτι και ζωγραφική στον τοίχο, στην Ελλάδα

Ζωγραφική στον τοίχο… Περπατώντας στις μεγαλύτερες ελληνικές πόλεις, γρήγορα θα προσέξετε συνθήματα γραμμένα με φωτεινά χρώματα, πολιτικά σλόγκαν ή φιγούρες κινουμένων σχεδίων, διασκορπισμένα στους τοίχους όλων των τσιμεντένιων κτηρίων. Για τους καλλιτέχνες του γκράφιτι, σίγουρα η Ελλάδα είναι το κατάλληλο μέρος!

Η Ελλάδα γέννησε την λέξη γκράφιτι, καθώς ο όρος προέρχεται από την λέξη γραφή/γράφω.
Αλλά τι ρόλο παίζουν τα γκράφιτι στην αισθητική της Αθήνας σήμερα; Αυτό παραμένει ένα αμφιλεγόμενο θέμα.

Κατά την διάρκεια των εντατικών μαθημάτων μίας ή δύο εβδομάδων στην Αθήνα, το Ομιλώ πάντα οργανώνει βόλτες στο κέντρο της Αθήνας με τους μαθητές, περνώντας μπροστά από διάφορα graffiti και παραδείγματα τέχνης του δρόμου.
Είναι τα γκράφιτι βανδαλισμός, τέχνη ή ελευθερία έκφρασης;

Κατά την διάρκεια των περιπάτων μας πάντα παίρνουμε ποικίλες απαντήσεις και κάνουμε ενδιαφέρουσες συζητήσεις! Κάποιοι το βλέπουν σαν μια δικαιωματική ελευθερία έκφρασης, άλλοι πάλι σαν έναν τρόπο αισθητικής βελτίωσης της άσχημης όψης της πόλης, ενώ σε άλλους δεν αρέσει καθόλου, πιστεύοντας ότι το graffiti υποτιμάει την αξία της ακίνητης περιουσίας. Η εμφάνιση των πόλεών μας, είναι αναπόφευκτα κάτι που μας αφορά όλους. Διάφορες πόλεις έχουν δοκιμάσει διαφόρων ειδών τακτικές για την αισθητική βελτίωσή τους. Η Αθήνα αντί να έρθει σε αντιπαράθεση με το θέμα αυτό, ζει μαζί του. Δουλεύοντας με καλλιτέχνες του graffiti πάνω στο πρόγραμμα «Όψη / Πρόσοψη», η Αθήνα βοηθά στο να μπει λίγο χρώμα σε διάφορες γειτονιές του κέντρου της πόλης. Αντί να ξαναβάφει απλά τα κτήρια, η πόλη ενώθηκε με τους καλλιτέχνες του graffiti, βρήκε χρηματοδότες και εταιρίες με οικολογικές μπογιές, βρήκε κτήρια και άρχισε να δουλεύει με νέες ιδέες. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι πολύ φιλικά στο περιβάλλον. Η συνεργασία ήταν από την αρχή πολύ διαδραστική, με τους καλλιτέχνες να ρωτάνε την γνώμη των ιδιοκτητών και των κατοίκων για το πώς θέλουν να δουν την γειτονιά τους. Επίσης προηγούμενες συνεργασίες με κυβερνητικές οργανώσεις και σχολεία έφεραν χρώμα στην ζούγκλα της Ελλάδας.

Αλλά τι λέγεται απ’ την άλλη πλευρά για το graffiti;

Οι Έλληνες δεν έπαψαν να θεωρούν ότι το graffiti είναι μια μορφή επικοινωνίας! Οι Αθηναίοι έχουν μια ποικιλία απόψεων γι’ αυτό το είδος επικοινωνίας και για το εάν προσθέτει ή όχι στην καθημερινή τους ζωή. Οι Αθηναίοι εκφράζονται μέσω του γκράφιτι ήδη από τη ναζιστική κατοχή και την στρατιωτική δικτατορία του ’60 και ’70… Γράφανε στους τοίχους ασκώντας κριτική και δίνοντας ελπίδα στους συμπολίτες τους. Αλλά υπάρχει, επίσης, μια ανησυχία σχετικά με τα graffiti στην Αθήνα. Κάτοικοι, καλλιτέχνες του graffiti και δημόσιοι λειτουργοί μπορούν να συμφωνήσουν πάνω σε ένα θέμα: έχει σημασία πού κάνει κανείς graffiti. Το να γράφεις σε ιδιωτικούς χώρους χωρίς άδεια, θα έπρεπε να απαγορεύεται…

Εσείς τι λέτε; Είναι το γκράφιτι βανδαλισμός, τρόπος έκφρασης ή τέχνη;

Χρήσιμο λεξιλόγιο

Ο καλλιτέχνης = the artist (η τέχνη)
Η ελευθερία = the freedom (ελεύθερος, η, ο)
Η έκφραση = the expression (εκφράζω, -ομαι)
Η περιουσία = the property
Η βελτίωση < βελτιώνω = to improve
Ο χρηματοδότης (<χρήματα + δίνω) = the backer, the sponsor
Η επικοινωνία= the communication (επικοινωνώ)