,

Τα διάσημα συριανά λουκούμια και οι χαλβαδόπιτες της Σύρου

Loukoumi

 

«Έλα πάρε-πάρε το λουκούμι το συριανό το γνήσιο»: Αυτό φωνάζουν συνήθως οι λευκοντυμένοι λουκουματζήδες όταν μπαίνουν με τα μεγάλα καλάθια τους στο πλοίο στο λιμάνι της Σύρου για να πουλήσουν τα προϊόντα τους. 

(If you also want to listen to the audio, click on the link under the photo above/ Αν θέλετε να ακούσετε το κείμενο, κάντε κλικ στο παραπάνω link )

Οι μαθητές του Ομιλώ που κάνουν μαθήματα ελληνικών στη Σύρο έχουν την ευκαιρία να γευτούν [1] τα παραδοσιακά γλυκά του νησιού: τα λουκούμια και τις χαλβαδόπιτες. Στην Ερμούπολη βλέπουν πολλά μαγαζιά να πουλούν αυτές τις λιχουδιές [2], τα απολαμβάνουν μαζί με τον ελληνικό τους καφέ, ή σαν μικρό κέρασμα με ένα ποτήρι νερό.

Τι είναι τα λουκούμια και οι χαλβαδόπιτες;

Το λουκούμι είναι ένα παραδοσιακό γλύκισμα, που φτιάχνεται από ζάχαρη, νερό και άμυλο μαζί με αρώματα και ξηρούς καρπούς. Τα λουκούμια είναι μικροί κύβοι καλυμμένοι με ζάχαρη άχνη, και βγαίνουν σε διάφορες γεύσεις. Σερβίρονται παραδοσιακά με τον ελληνικό καφέ. Λουκούμι είναι η ελληνική ονομασία για αυτό που στα αγγλικά λέγεται “Turkish delight” (‘τουρκική λιχουδιά’). Η λέξη λουκούμι προέρχεται από τα αραβικά και σημαίνει «αυτό που χαλαρώνει τον λαιμό» (rāḥat al-ḥulqūm).
Η χαλβαδόπιτα είναι το δεύτερο πιο δημοφιλές [3] γλυκό της Σύρου. Αποτελείται από ένα πηχτό λευκό μείγμα κλεισμένο ανάμεσα σε δύο «όστιες», δηλαδή λεπτά φύλλα βάφλας. Φτιάχνεται από μέλι, ζάχαρη, γλυκόζη, βανίλια, ασπράδια αυγών και αμύγδαλα.

Για την ιστορία του λουκουμιού

Τα λουκούμια φτιάχνονταν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τον 18ο αιώνα. Στην Ελλάδα ήρθαν τον 19ο αιώνα από πρόσφυγες με καταγωγή από τη Μικρά Ασία. Το 1832 πρόσφυγες από τη Χίο έφτιαξαν το πρώτο λουκούμι στη Σύρο. Tο 1837 ο Σταματελάκης πήρε επίσημη σφραγίδα λουκουμοποιού. Λουκούμια φτιάχνουν και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας (Πάτρα, Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Κομοτηνή), στην Κύπρο και στα Βαλκάνια. Λένε ότι το λουκούμι της Σύρου είναι μοναδικό και ασύγκριτο λόγω του τοπικού νερού που χρησιμοποιούν.

Πώς φτιάχνεται το λουκούμι;

Νερό με ζάχαρη ζεσταίνονται σε ένα χάλκινο καζάνι και βράζουν για μια-δυο ώρες. Προσθέτουν αρώματα, χρώματα και ξηρούς καρπούς. Αφήνουν το μείγμα για είκοσι τέσσερις ώρες να κρυώσει μέσα σε τετράγωνα ταψιά με αλεύρι. Την επόμενη μέρα το κόβουν σε λωρίδες και μετά σε μικρά κομματάκια μέσα σε ζάχαρη.

Από πού να αγοράσετε λουκούμια στη Σύρο;

Λουκούμια παράγονται σε πολλά μέρη στη Σύρο. Αξίζει να δοκιμάσετε από διάφορα μαγαζιά για να βρείτε το αγαπημένο σας. Η οικογένεια «Λειβαδάρα» παρασκευάζει [4] λουκούμια και άλλα ζαχαρώδη προϊόντα από το 1923 και πήρε χρυσά βραβεία τη δεκαετία του 1930. Το εργαστήριο «Συκουτρής» λειτουργεί από το 1928 και η χαλβαδόπιτά του πήρε αργυρό βραβείο γεύσης στο Λονδίνο το 2003. Η βιοτεχνία λουκουμιών «Κανακάρης» από το 1952 φτιάχνει μόνη της το φύλλο της χαλβαδόπιτας με μηχάνημα από τη Γερμανία. Η φίρμα «Κορρές» φτιάχνει λουκούμια και χαλβαδόπιτες με παραδοσιακό τρόπο από τη δεκαετία του 1960. Στο λουκουμοποιείο «Δεναξάς» μπορείτε να δοκιμάσετε 25 διαφορετικές γεύσεις λουκουμιών.

Αν θέλετε να γευτείτε τα διάσημα συριανά γλυκά, να εξερευνήσετε το νησί όπου φτιάχνονται και να ξεκινήσετε μια καθημερινή συζήτηση με έναν από τους ιδιοκτήτες των μαγαζιών ή τους λουκουματζήδες, τότε ένα μάθημα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού στο Ομιλώ είναι ακριβώς ό,τι χρειάζεστε!

Ετοιμαστείτε να βελτιώσετε τα ελληνικά σας στη Σύρο και να απολαύσετε λουκούμια και χαλβαδόπιτες! Και μην ξεχνάτε, αυτό είναι ένα υπέροχο δώρο για να προσφέρετε στους φίλους και συγγενείς σας που αγαπούν τα γλυκά.

[1] γεύομαι = δοκιμάζω τη γεύση φαγητού ή ποτού
[2] η λιχουδιά = ένα νόστιμο φαγητό ή γλυκό, πολύ ευχάριστο στη γεύση
[3] δημοφιλής/-ής/-ές = αυτό που το αγαπάνε πολλοί, που αρέσει σε πολλούς ανθρώπους
[4] παρασκευάζω = παράγω, φτιάχνω, ετοιμάζω (συνήθως για φαγητά ή προϊόντα)